Dışarıdan bitirme sınavı

Dışarıdan bitirme sınavı (Externenprüfung) her hangi bir mesleki alanda uzun yıllar çalışmış ve o meslekle ilgili gerekli her türlü teorik ve pratik bilgiye sahip olan kişilere, mesleki eğitim diploması edinebilmesi için, verilen bir sınav hakkıdır.

Yasa size hangi hakkı sunuyor?

Meslek Eğitim Yasası’nın 45. maddesinin 2. Kısmı (§ 45 (2) BBiG) her hangi bir meslek alanında mesleki eğitim diplomasına sahip olabilmek için, dışarıdan sınava katılma hakkı tanır. Yasaya göre, bir meslek dalında, o mesleğin eğitimi için gerekli olan sürenin (3 ya da 3,5 yıl) en az bir buçuk katı kadar bir süre iş tecrübesine sahip kişilere, özel durumlarda, mesleki eğitim diploması edinme hakkı verilmiştir.

Bunu bir formül haline getirmek gerekirse: 3-3,5 yıl mesleki eğitim süresi x 1,5 iş tecrübesi süresi = 4,6 – 4,9 yıl. Aşağıda vereceğimiz üç örnekle, dışardan bitirme sınavını daha anlaşılır hale getirmeye çalışalım:

Ör. 1:
A kişi bisiklet montörü olarak mesleki eğitim diploması elde etmek istiyor. Bisiklet montörlüğü için mesleki eğitim süresi 2 yıldır. Bu durumda A kişinin en az 3 yıl 6 ay kadarlık bir süre boyunca bu alanda iş tecrübesine sahip olması gerekir.

Ör. 2:
B kişi yıllardır fırıncı olarak çalışıyor ve bu alanda Almanya'da kabul gören bir mesleki eğitim diploması elde etmek istiyor. Fırıncılık eğitiminin normal eğitim süresi 3 yıl olduğuna göre, bu kişinin dışarıdan bitirme sınavına katılma hakkına sahip olabilmesi için en az 4 yıl 6 ay fırıncı olarak çalışmış olması gerekir.

Ör. 3:
C kişi 3,5 yıl süren diş teknisyenliği diplomasına sahip olmak istiyor. Diş teknisyenliği için gerekli olan süre 42 ay (yani 3,5 yıldır). C kişinin diş teknisyenliği alanında en az 4 yıl 9 aylık bir iş tecrübesine sahip olması gerekir.

Dışarıdan bitirme sınavı bağlamında bilinmesi gereken iki önemli
husus daha var:


1. Kişi, başka bir meslekte teorik ve pratik bilgiler elde etmişse, daha önce edinmiş olduğu bilgi ve becerileri o mesleğe yakın bir meslekte de bitirme diploması almak için saydırabilir (denkliğini onaylattırabilirler).

2. Elde edilen meslek diplomalarından daha yüksek seviyede tutulan okul diplomaları (örneğin FOB-Fachoberschulreife) dışardan bitirme sınavına girme hakkını alırken, iş tecrübesi yerine kullanabilir. Bu diplomaların edinilmesi gereken meslek tecrübesini kısaltıcı fonksiyonu vardır.

Dışardan bitirme sınavına ne zaman girebilirsiniz?
Mesleki eğitimi dışardan bitirme sınavına, yönetmelikler gereği yaz ve kış dönemi olmak üzere yılda iki kez girebilirsiniz. Dışardan bitirme sınavına girmek isteyenler, bağlı bulundukları odaların (IHK, HWK v.s.) internet sayfalarına girerek, meslek eğitimi bitirme sınavına başvuru koşulları ve sınav tarihleri hakkında daha geniş bilgi edinebilirler.

Dışardan bitirme sınavına katılmak için her hangi bir masraf ödenmesi gerekir mi?
Sınavlara başvurularınızın gözden geçirilmesi ve uygunluğu söz konusu olduğunda onay işlemleri için her hangi bir ücret ödemenize gerek yoktur. Sınavın kendisiyse ücretlidir ve genellikle sınava girecek kişiler üstlenir.

Dışardan bitirme sınavlarında odaların sorumluluk alanları nelerdir?
Mesleki eğitimi dışardan bitirme sınavı için başvurularınızı genellikle sizin ya da çalıştığınız işletmenin bağlı bulunduğu odalara (IHK, HWK vs.) yapabilirsiniz. Bu sınavlar için ayrıca düşük oranda da olsa (tibbi mesleklerin yanı sıra mimarlık, mühendislik gibi meslekler gibi) başvurularınızı bu mesleklerin yasal düzenlemeleri bazında, bağlı bulundukları kurumlara yapabilirsiniz.

Eğer hem yaşadığınız hem de çalıştığınız yer sınava girmek istediğiniz bölge odasının sorumluluk alanı dışındaysa, sınava girmeniz için istisnai durumdan yararlanabilirsiniz. Bunun için sınava hazırlık yaptığınız eğitim kurumunun kaldığınız bölgenin odası tarafından tanınması gerekmektedir. Bu kısaca aşağıdaki örnekle açıklanabilir.

Örneğin Ali Örnekoğlu, yaşadığı ve çalıştığı bölgenin dışında mesleki eğitimi dışardan bitirme sınavına hazırlanmak amacıyla gitmiş ve girmek istediği sınav için o bölgenin her hangi bir meslek odasına başvurmuşsa, kendisine sınava katılma izni istisnai olarak verilebilir. Bu izin ancak sınava hazırlık yapılan eğitim kurumunun, sınav yapılacak odanın sorumluluk bölgesi dahilinde olması durumunda mümkündür.

Aşağıdaki belgelerin fotokopilerinin odalara sunulması gerekir:

1- Beyaz kağıda yazılmış, bitirme diplomasını almak istediğiniz meslek hakkında bilgiler veren, bir dilekçe. Bu dilekçede, çalışma ve uzmanlık alanınızın belirtilmesi gerekir.

2- Alt alta sıralanarak yazılmış, fotoğrafsız özgeçmişiniz

3- Okul diplomalarınız

4- İşveren tarafından verilen ve içerisinde tecrübe edindiğiniz sorumluluk alanlarını olabildiğince detaylı bir şekilde açıklayan iş belgeleri

5- Eğer serbest girişimcilik tecrübeniz varsa: Maliyeden almış olduğunuz işyeri açma belgesi veya referanslar

6- Başarıyla bitirilmiş meslek eğitim diplomaları

7- Mesleki eğitim diploması almak istediğiniz meslekle ilgili özel seminer ya da staj belgeleri.

Sınava nasıl hazırlanabilirsiniz?
Mesleki eğitim diploması almak istediğiniz bölümün yazılı sınav kısmı için gerekli olan bilgiler oldukça geniş kapsamlıdır. Bu bilgiler normalde meslek okullarında verilen yaygın meslek eğitim programı dahilinde olan bilgilerdir. Sınavı başarabilmek için kendi öğrendiğiniz konularla meslek eğitimi için gerekli olan aktüel bilgilerin birbirleriyle örtüşmesi gerekmektedir. Yani sizin evinizde öğrendiklerinizle meslek okullarında öğretilenlerin birbiriyle aynı olması gerekir.

Sınava hazırlanırken nerelerden yararlanabilirsiniz?
Mesleki eğitimi dışardan bitirme sınavının yazılı kısmını başarı ile geçmeniz için aşağıdaki hususlara dikkat edilmesini tavsiye ederiz:

1- Bazı meslek grupları için eğitim kurumlarının sunduğu kurslardan yararlanabilirsiniz. Bu kurslarla ilgili detaylı bilgileri, bağlı bulunduğunuz odaların internet sayfalarının yanı sıra, meslek içi gelişim (Weiterbildung) danışmanlarından da alabilirsiniz.

2- Meslek eğitim diploması almak istediğiniz mesleğin öğretildiği meslek okuluyla yakın kontak halinde olunuz. Orada, aynı zamanda öğrenmeniz gereken konularla ilgili kaynakçalara ve sınava hazırlak sürecinde sizleri bilgisel olarak ileriye götürecek her türlü ipuçlarına ulaşabilirsiniz. Örneğin Köln ve çevresindeki meslek okulları ile ilgili genel bilgileri Kölner Bildungsserver internet sayfasında  (http://www.kbs-koeln.de) bulabilirsiniz.

3- Endüstri ve teknik alanında yapılan meslek eğitimi sonundaki dışardan bitirme sınavının pratik (uygulamalı) kısmı için, normalde elinizde bulundurmanız gereken materyallerin listesi gönderilir. Bu listede, sınavda nelere ihtiyaç duyduğunuz belirtilir. Bu listeler, her hangi bir talepte bulunmanıza gerek kalmadan, mesleki eğitimi dışardan bitirme sınavına başvuru yaptıktan sonra, zamanında elinize geçecek şekilde gönderilir.


Ayın Girişimcisi Mart/Nisan/Mayıs


[devamı...]

Ayın Girişimcisi Haziran/Temmuz/Agustos


[devamı...]

Ayın Girişimcisi Haziran/ Temmuz/ Agustos


[devamı...]

Ayın Girişimcisi Nisan/Mayıs 2013


[devamı...]

Ayın Girişimcisi Eylül/Ekim 2012


[devamı...]

Danışma Hattı

Hafta içi hergün saat 9.00 - 17.30 arası İşte Bilgi ücretsiz bilgi hattına ulaşabilirsiniz. 

İşte Bilgi Bültenleri

İŞTE BİLGİ’nin sizlere sunduğu hizmetlerden birtanesi de İŞTE BİLGİ Bülteni’dir. Uzmanlarımız...

Videolar