Şirket Devralma

Şirket Devralmak

Şirket devralmak mı şirket kurmak mı?

Bunun kararını vermeden önce bazı sorulara cevap bulmak, avantaj ve dezavantajları değerlendirmek gerekir. 
Şirket devralama işi yatırımcılar için önemli bir kapı olabilir. Birikmiş az veya çok sermayesiyle yeni bir şirket kurmak isteyenler, hazır bir şirketi devralabilirler. Almanya’da kendisinden sonra şirketi devralacak çocuğu veya yakın akrabası bulunmayan binlerce iş yeri sahibi şirketini uygun fiyata devredecek yatırımcı aramakta. Almanya’da yaklaşık 80 bin şirket devredilmeyi bekliyor. Bunların ciddi bir kısmı karlı şirketler. Kendisinden sonra şirketi devralacak çocuğu veya akrabası olmayan ya da yaşlılığından dolayı emekli olup bir kenara çekilmek isteyen birçok Alman şirketini ya devrediyor yada işyerini kapatmak zorunda kalıyor.

Elinde sermayesi bulunan ve şirket kurmayı düşünenler için önemli bir alternatif olan Almanya’da şirket devralma hazır bir sistem, müşteri kitlesi, marka ve pazar payı mevcut olmasından dolayı cazip olabiliyor. İyi bir araştırma, iş analizi yapıldıktan ve danışmanlık hizmeti alındıktan sonra bu fırsatlar yatırım düşüncesi olanlar tarafından değerlendirilebilir. Tabii girişimde bulunacak yatırımcının şirket kurma yeterliliğinin olması, şirket kurma, yönetme yetisi ve iş bilgisi gereklidir. Şirket devralabilmek için herhangi bir yasal sınırlandırma yok. 18 yaşını doldurmuş ve iş kurma yetkisine sahip her Alman vatandaşı ve bunlara ek olarak çalışma müsaadesine sahip yabancı kökenli vatandaşlar herhangi bir şirket satın alabilir, kurabilir ya da ortak olabilirler.

Doğru şirketi nasıl bulabilirim?

Bonn KOBİ Araştırma Enstitüsü’nün (IFM) yaptığı son hesaplamalara göre 2014’e kadar devir için başvuru yapacak olan aile işletmelerinin sayısı 110.000 civarında olabilir. Bu da yılda 22.000 işletmenin devri anlamına gelmektedir. Bu işletmelerin devirlerinden yılda yaklaşık olarak 285.000 çalışan etkilenecektir.

Satın alma için doğru şirketi bulmak için, şu sorulara yanıt aramak yardımcı olabilir

  1. Ben hangi branşta şirket arıyorum?

    Kişi yeterince deneyim sahibi olduğu bir alanda iş kurmalıdır. Ayrıca bir işi yürütmek için gerekli önkoşulları gerçekleştirdiğinizi kontrol etmelisiniz. Bazı meslek dallarında el zanatları, doktor, avukat veya serbest meslekte belli bir takım belge ve diplomalara sahip olmalısınız.

  2. Devralacağınız şirketin yer seçimi çok önemlidir. Size ve ailenize en fazla ne kadar uzak olmalı?

  3. Kuracağınız şirketin maliyeti ne kadar olmalıdır? Ne kadar risk alabilirsiniz, ne kadarlık öz sermaye ve teminat gösterebilirsiniz. Bunları açıklığa kavuşturmak gerekir.

  4. Şirket ne büyüklükte olmalıdır?

    Ne kadar büyük olmalı sorusuna gelince 5-10 çalışanı olan bir şirket doğal olarak 50 veya daha fazla çalışanı olan bir şirkete göre maliyeti daha azdır. Kişi sırf kendisi ve ailesi için değil, aynı zamanda gelecekteki çalışanları içinde sorumluluk alacaktır. Şirketin değeri doğru tespit edilmelidir.

  5. Nerede karlı ve iyi şirket bulabilirsiniz?

    Yaygın olarak bilinen ve günümüzde kullanılması kolay olan internet üzerinden şirket devralma platformları mecuttur 

"Nexxt" işyeri devri insiyatifi

Alman ekonomi ve ticaret kuruluşlarının; Federal Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı(BMWi), Alman Teşvik Bankalar Grubu (KfW), Alman Sanayi ve Ticaret, Odaları Birliği (DIHK), Alman Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (ZDH), Alman Halk Bankaları Birliği (BVR) ve Alman Mevduat Bankaları Birliğinin (DSGV) ortaklaşa kurdukları ve KfW’nin yönettiği web sitelerinde firmaların satışına, devrine ve ortaklığına ilişkin ilanlar, alıcı ve satıcılara yönelik müşavirlik, hizmetleri sunulmaktadır. Federal düzeyde en büyük şirket borsası olan nexxt-change, şirket devri sürecine aktif destek sağlar ve bu nedenle "Nexxt" işyeri devri insiyatifinin önemli bir parçasıdır. Bu sitelerde sektörüne, konusuna, cirosuna, işçi sayısına ve bölgesine göre arama yapılabilmektedir.

Hedeflenen kitle: Bir şirket devralmak isteyen girişimciler ve işadamları ile şirketlerini devretmek isteyen ve bunun için uygun alıcı arayan işletme sahipleri.

Nexxt-change borsası, çeşitli avantajlar sağlamaktadır:

  • Aracı şirketler için geniş bir bilgi deposu
  • 700'den fazla bölgesel ortakla beraber nitelikli danışmanlık ve aracılık hizmet
  • Uygun eşleşmelerde otomatik olarak bildirim (abonelik özelliği)
  • Şirket profillerinin kolay ve anlaşılır bir şekilde yeralması

İşyeri borsası bunlara ek olarak, konu ile ilgili olarak geniş çapta bilgi ve önemli adresleri sunmaktadır.

Şirket devirlerinde finansman destekleri

KfW Bankası şirket devirlerinin önemine dayanarak devirlerde girişimcilere finansman imkanları sunmaktadır. Kamu finansman araçlarının amacı öncelikle KOBİ’lerin ve girişimcilerin şirket devir almalarında kolaylık sağlamak ve büyük firmalara göre mevcut olan dezavantajlarını gidermektir. Ağırlıklı olarak kullanılan finansman enstrümanların arasında başta düşük faizli teşvik kredileri gelmektedir. Bu teşvik kredileri genellikle KfW Bankasının % 80 garantörlüğünde girişimcinin kendi bankasından veya diğer bankalardan verilmektedir. Şirket devir veya satın almadaki verilen devlet destekleri ülke, eyalet ve bölgesel düzeylerde sunulmaktadır. Ayrıca, eyaletlerde de şirket devir veya satın almalarla ilgili danışmanlık ve finansmanın desteği için kredi programları bulunmaktadır.

Şirket devralmak için ne kadar bir bütçe gerekli?

Tam olarak ne kadar sermayenin gerekli olduğunu tespiti için iyi bir yatırım planlaması şart. İş ve yatırım planı çerçevesinde likidite hesaplaması ve 3 yıllık plan yapılması gerekir.

Şirket devralmanın riskleri neler?

Şirket devralmayla ortaya çıkabilecek riskleri saptamak için şirket değer analizi yapmak gerekir. Bazı durumlarda şirket sahibi şirketle ilişkisini kestiğinde şirketin değeri bir anda kaybolabilir. Eğer müşteri çevresi şirket sahibi ile iyi bir güven ilişkisi içerisinde ise, şirketi devralacak kişinin bu ilişkiyi takip ettirebilmesi gerekir.

Orta ölçekli şirketler genellikle sahipleri tarafından karakterize edilir, bu yüzden zaman zaman firmanın iş konseptni de değiştirmek gerekebilmektedir. Bunun dışında devir sürecinde şu sorulara da cevap vermek gerekir: Şirketin değeri ne kadardır? Şirketi satın alma fiyatı nasıl finanse edilebilir? Hukuk ve vergi konularında dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir? Şirketin devir süreci ne şekilde yönetilir?
‘Türk’ yatırımcı olmanın şirket devralmada bir dezavantajı var mı?

Şirket devralmada aday kişinin Türk olup olmaması bir etken değil. Daha çok kişinin devralabilecek maddi gücünün olması, niteliği, iletişim becerisi önem taşır. Belki burada Türk yatırımcıların dikkat etmesi gereken diğer bir konu, devralmak istedikleri şirketin Türkiye ile ilişkisi olup olmadığı, üretim ve ticari kapasitesinin Türkiye pazarında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği olabilir.

Şirket kurmak yerine devralmanın ne gibi avantajları var?

Bir defa hazır bir yapı mevcut oluyor. Şirketi ve müşterileri iyi tanıyan nitelikli personel söz konusu. Yine pazarda şirketin bilinilirlik derecesi var. Markayı yeniden oluşturmuyorsunuz. Dolayısıyla bütün bunlar, yeni bir şirket kurmada, başlangıç aşamasında yaşanabilecek zorlukların büyük oranda aşılmış olması anlamına gelebilir.

Bu şirketlerde iş fikri, müşteriler ve tedarikçiler hazırdır. Ayrıca şirket piyasada belli bir yer edinmiş ve çalışanlar da işe hakim bir konumdadır. Bunun yanında şirket ilk günden itibaren kâr elde edebilmektedir. En azından asgari ciro garanti edilmiş olur. Bu durumda şu hususlara dikkate almak önemlidir: Hizmetlerin geliştirilmesi, müşteri memnuniyeti, çalışanların idare edilmesi ve istihdamın korunması.

Devredilmesi düşünülen şirketlerle ilgili bilgiler nereden alınabilir?

Genel bir bilgiye sahip olmak için www.nexxt.org internet sayfası üzerinden devredecek olan firmalar incelenebilir. Diğer bilgi kaynakları ise şirketlerin kayıtlı bulunduğu ticaret odaları ve birlikler. Şirketlerin kendi internet sayfalarından da bilgi temin edinilebilir. Ancak bu konuda uzman bir danışmandan yararlanmak daha sağlıklı olur.

Bir şirket devri sürecinde satıcının dikkat etmesi gereken önemli noktalar şöyle sıralanabilir

  1. Şirket devrine zihinsel olarak hazır olmak: Şirketi devreden kişi iyi bir İş planı hazırlamalı ki hedef, zaman ve fiyat belli olsun. Böylece devir süreci gereksiz yere uzatılmamış olur.
  2. İş Planı bir mali müşavir, vergi veya hukuk danışmanı tarafından hukuki ve ekonomik yönleriyle gözden geçirmelidir.
  3. Danışmanlar şirketi pazarlanabilirlik ve kar açısından kontrol etmelidir. Sonuçta şirket pazarlanmak istenen bir metadır.
  4. İş planının analitik değerlemesi yapılmalıdır. Böylece firmanın gerçek değeri ortaya çıkmalıdır.
  5. Satılacak firmanın satış ilanları, sunduğu üretim veya hizmet konusunda bilgilendirici ve profesyonel hazırlanmış olmalıdır. Böylece alıcı firmalara daha kolay ulaşılmış olur.
  6. Muhtemel alıcı firma ile gizlilik anlaşması yapmak gerekir: Böylece çalışanlar, müşteriler ve tedarikçiler, devir öncesi firmaya zarar verebilecek durumlar engellenebilir.

Uzman reportajı

Şirket devralma konusuna akademik bir bakış

Prof. Dr. Frank Wallau Paderborn / Bielefeld Ekonomi Yüksekokulunda öğretim görevlisidir. Şirket devri konusunda uzman olan az sayıda bilim adamlarından biridir. Şirket devralma konusu akademik dünyada ihmal edilmiş olsada son yıllarda önemi siyaset ve ekonomi dünyası tarafından keşfedilmiştir. Prof. Wallau yaptığımız söyleşide özetle aşağıdaki konuları vurguladı:

Almanya'da piyasada aktif olan 3,7 milyon civarında şirketin 3.5 milyon kadarı aile şirketi. Almanya’da nüfus yaşlandığı ve çok sayıda işletmeci yaş ya da hastalık dolayısıyla emekli olacağı gözönüne alındığında konunun önemi daha iyi anlaşılır. Ancak her şirket aile ve akraba çevresinde devir için uygun veya istekli birini bulamıyor. İşletme sahipleri bu sorunu uzun yıllar ertelemekte böylece devir süreci gecikmekte ya da yapılamamaktadır.

Göçmen girişimcilerin şirket devri konusunda sorun yaşayıp yaşamadıklarına dair bir çalışma yok, ancak aile dışından bir kişiye devir işletme sahiplerine zor gelmektedir. Göçmen girişimciler şirket devri konusunda daha çok teşvik edilmelidir. Bunun yanında başarılı olmuş göçmenlerin şirket devirleri ön plana çıkarılarak bu konuda olumlu sinyal verilebilir. Şirket devralmada göçmenlerin oranı hakkında bilimsel bir çalışma yok ancak yeni işyeri kurma konusunda göçmenlerin oranı %40 civarındadır. Şirket devralma oranı muhtemelen bu oranın bir hayli altında olmalıdır.

Şirket devri hakkında 55-60 yaş arası çalışma başlatılabilir. Şirketin yapısına göre farklılık gösterse de şirket devralma aile içinde 5 yılı bulabilmektedir. Dışarıdan birine devretme ise 6 ay ile 2 yıl arasında zaman alıyor. 
Işyeri sahipleri şirket devri için fiyatları genelde yüksek değerlendiriyor. Özellikle alıcı, aile dışından biriyse fiyat yükseliyor. 150 firma arasında yapılan bir çalışmaya göre firmalar için ortalama 750 bin Euro satış fiyatı düşünülürken, satış ortalaması 470 bin Euro olarak gerçekleşiyor. Şirket sahiplerinin yaklaşık %39’u düşündükleri fiyatı %50 oranında düşürmek zorunda kalıyor.

Bir şirketin tam nesnel değerini saptamak mümkün değildir. Şirketin değeri öznel (subjektiv) saptanmaktadır. Satıcı ve alıcılar fiyat hakkında farklı fikirlere sahip oluyor. Ancak buna rağmen bu fiyat görüşmeler için bir temel sağlayabilir. Şu kesindir ki iş devri bir girişimci için muazzam bir organizasyon başarısı gerektirir.

İŞTE BİLGİ E-Bülteni
Verbindungslinie

Güncel gelişmelerden haberdar olmak istiyorsanız lütfen E-bültenimize abone olun.

>
Bu internet sitesi internet çerezleri (cookies) kullanmaktadır. Daha fazla bilgi için buraya tıklayınız..
OK