Şirket Türleri

Şirketlerin Hukuki Şekilleri

Almanya’daki işletmeler üç farklı hukuki şekilden biriyle kurulabilir; 

  • Tek kişilik şahıs şirketi   
  • Birden fazla ortaklı şahıs şirketi   
  • Sermaye şirket

Kuracağınız bir şirketin hukuksal şekli konusunda vereceğiniz bu karar, sizin için kişisel, maddi, vergisel ve hukuksal bağlamda pek çok sonucu beraberinde getirmektedir. Bu negatif sonuçları en aza indirgemek için genel bir çözüm önermek ve „en uygun işletme şekil şudur“ diye bir tanımlama yapmak mümkün değil. Zira her hukuksal şeklin kendine göre avantajı ve dezavantajı var.

Öte yandan sizin şirketiniz için doğru olan bir hukuksal yapı, diğer bir şirket için yanlış olabilir. Veya bugün doğru olan bir durum, ileriki bir tarihte yeni bir düzenleme gerektirebilir. Yani kurulacak şirketin hukuki şekli konusunda duruma göre karar verip, gerekirse değişikliğe gitmek gerekiyor. 

Almanya Ticaret Hukuku, yabancılara, istedikleri her alanda ticari faaliyet yürütme hakkı verse de Alman Yabancılar Hukuku tarafından bazı sınırlandırmalar mevcuttur. 

Sermaye Şirketleri

Kendi işini kuran girişimcilerin işletme tarzı olarak sermaye şirketlerini tercih etmesinin en önemli nedeni, sermaye şirketlerinin, kişinin şahsi mal varlığını sorumluluk alanı dışında tutmasıdır. Ortaklar, ticari faaliyetlerde, şirkete ortaklık yaptıkları sermayeleri oranında sorumluluk almaktadır. Yani sorumluluk sınırlanmaktadır.

Ortaklar veya kurucu üyeler sermayeyi temin etmekte olup, şirket yönetimine aktif olarak katılımları zorunlu değildir. Sermaye şirketlerine örnek olarak GmbH, UG (sınırlı sorumlu), Limited & Co.KG ve AG verilebilinir. Diğer sermaye şirketleri olarak, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkete (Kommanditgesellschaft auf Aktien), kısa adıyla „KgaA“ tarzı şirketleri anmak gerekir.

Faklılık ve Benzerlikler

Şahıs şirketlerini sermaye şirketlerinde ayıran ortak özellik, oluşacak zararların şahsi mal varlığıyla ödenmesidir. Her halükarda şirketi açacak olan şahsın asgari bir sermaye ile başlaması gerekmemektedir. Tek kişilik şahıs şirketlerini, birden fazla ortaklı şahıs şirketlerinden ayıran ise, tek kişilik şirket sahibinin aynı zamanda şirketin yöneticisi olmasıdır.

Bu tür, tipik tüccar işletmelerinin aksine, GbR gibi birden fazla ortaklı şahıs şirketlerinde tek kişi, yalnız başına karar vermez. Ticari bir işlem için karar alınması gerekiyorsa, bütün ortakların onay vermesi gerekir. Hem şahıs şirketleri hem de birden fazla ortaklı şahıs şirketlerinde kişinin yıllık geliri 24.500 Euro altında kalırsa kurumlar vergisi ödemesi gerekmez. Her iki işletme türünde de asgari bir sermaye zorunluluğu yoktur. İşletme masrafı sermaye şirketlerine kıyasla oldukça düşüktür. Birden fazla ortaklı şahıs şirketlerine örnek olarak GbR, KG, OHG, PartG ve GmbH & Co. KG. verilebilir.

Hukuki Şekli Değiştirme

Bir işyeri açarken seçeceğiniz hukuki şirket şekli, sürekli aynı şekilde kalacak gibi bir diye bir kaide yoktur. Şirketin hukuki şekli bir tür giysiye benzemekte olup, gerektiğinde çıkarılıp değiştirilebilinir.

Ne Zaman Hukuki Şirket Şeklini Değistirmekte Fayda Vardır?

Örneğin tek kişilik bir şahıs işletmesi büyüyüp, yeni veya riskli alanlarda çalışmak istiyorsa, işletmenin hukuki formunu değiştirmekde fayda vardır. Böyle bir durumda kişisel sorumluluğu azaltan bir hukuki şirket şekli tercih edilebilir, (örnek Gmbh). 

GbR, OHG veya KG gibi çok ortaklı şahıs şirketlerinde ortaklardan birisi işletmeden ayrılıyorsa, eski hukuksal şekil devam ettirilemez. Uygun olan şekil, tek kişilik bir şahıs işletmesi olacaktır.

Tek kişilik bir şahıs işletmesine yeni bir ortak veya bir yatırımcı ortak olmak istiyorsa, firmanın, limited şirket veya komadit şirket haline dönüşmesi sözkonusu olabilir.

Uygulanması ve masraflar

Bir işletmede hukuki bir değişiklik yapmak en az 3 - 4 ay sürer. Bazen bu sürecin uzması da mümkündür. Genel olarak, bir kereye mahsus olmak üzere bir takım tescil ve danışmanlık masrafları oluşmaktadır. Tüm bu masraflar, şirketin büyüklüğüne ve ana sermayesine bağlı olarak değişmektedir.


Tek Kişilik Şahıs İşletmesi

Tek Kişilik Şahıs İşletmesi

Tek kişilik şahıs işletmelerin tüm sorumluluğu ve kontrolü, tam anlamıyla işletmelerin sahibine aittir. Bu tür işletme şekli, küçük esnaf, zanaatkârlar, hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmeler ve serbest meslek sahipleri için idealdir.

İşletme kurulurken farklı bir hukuksal şekil seçilmediyse, tek kişilik işletme şekli kendiliğinden geçerli oluyor.

Tüccar sınıfına giren tek kişilik işletmenin ticari sicil kaydı yaptırması zorunludur. Küçük esnafda ise isteğe bağlıdır. Asgari bir sermaye ihtiyacı yoktur.

Tek kişilik şahıs şirketlerinde, işletme sahipleri, oluşabilecek her hangi bir zararı karşılamak zorundadır ve tüm mal varlıklarıyla sorumludur.

Bir işletmenin sadece bir sahibi varsa, tek kişilik şahıs işletmesi, hukuki şekil olarak başlangıç için idealdir.

Kaynak: Federal Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı 

Kolektif Şirket

Kolektif Şirket

Kimin için ve ne için?

  • Küçük esnaf, muayeneler, iş ortaklıkları ve serbest meslek sahipleri

Nasıl kurulur?

  • En az iki ortak gerekir
  • Formsuz bir ortaklık anlaşması gerekir
  • Asgari sermaye gerekmez

Sorumluluk sınırı

  • Ortaklar şirketlerinin borçlarını tüm mal varlıklarıyla karşılamakla kişisel olaarak yükümlüdür.
  • Her türlü iş ortaklığı bir GbR şirket şeklini alabilir.
  • Özel formaliteler ihtiyaç yoktur, sözlü olarakta bir anlaşma yapılırsa yeterli olur.
  • Şirket anlaşmanın yazılı yapılması tavsiye edilir.

Kaynak: Federal Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı

Kolektif Ortaklık Şirketi (OHG)

Kolektif Ortaklık Şirketi (OHG)

Bu tür çok ortaklı şahıs şirketleri yüksek itibara sahiptir.

Kim için ve ne için?

Çok ortak birlikte bir iş kurmak istediğinde kurulur.

Nasıl kurulur?

  • En az iki ortak
  • Formsuz anlaşma
  • Ticari sicil kaydı yapılması gerekir   
  • Asgari sermaye ihtiyacı yoktur

Sorumluluk miktarı?

Şirket ortakları şirketin borçlarına karşılık olarak kişisel mal varlıklarıyla sorumludur.

Kaynak: Federal Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı

Partnergesellschaft (PartG)

Partnergesellschaft (PartG)

Kim içindir ve ne içindir?

  • Serbest meslekler

Nasıl kurulur?

  • En az iki ortak ile kurulur
  • Yazılı ortaklık anlaşması yapılır
  • Ortaklık kaydı yapılır
  • Asgari sermaye ihtiyacı yoktur

Ortaklar, şirketin borçlarına karşılık kişisel mal varlıklarıyla sorumludur. Fakat, sadece işin yapılması sırasında hatayı yapan kişi sorumluluk taşır. Partnergesellschaft, limited şirket (GmbH) kurmakta zorlananlar için iyi bir alternatif oluşturmaktadır.

Bu şirket formu, aynı çatı altında iş yapmak isteyen farklı serbest meslek gruplarına ait ortakların iş birliğine uygundur.

Yasal olarak sorumlulukları sınırlı olan serbest meslek sahipleri, bu şirket çatısı altında iş yaparken ayrı bir sigorta yaptırmak zorundadır.

Kaynak: Federal Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı

Komandit şirket (KG)

Komandit şirket (KG)

Kimin için ve ne için geçerlidir?

Ek sermaye ihtiyacı olan tüccarlar ya da kişisel olarak sorumluluk almak istemeyen ortaklar için bir alternatif teşkil eder.

Nasıl kurulur?

Komandit şirket kurmak için

  • Bir veya daha fazla sınırsız sorumlu şekilde ortak (komandite) veya
  • Bir veya daha fazla sınırlı sorumlu şekilde ortağa (komanditer) ihtiyaç vardır.
  • Formsuz bir ortaklık anlaşması yapılmalıdır.
  • Ticari sicil kaydı gerektirir.
  • Asgari sermayeye ihtiyaç yoktur.
  • Sınırsız sorumlu ve sınırlı sorumlu ortaklardan oluşur
  • Sorumlu ortak olan kişi tüm sorumluluğu taşır
  • Sınırlı sorumlu olan ortakları şirketinize ortak olarak aldığınızda daha kolay bir şekilde finansman kaynağına kavuşabilirsiniz.
  • Bu gelen ortaklar işlerinize karışabilirler ve sermaye payları kadar sorumluluk taşırlar
  • Sorumlu ortak olan kişi tüm sorumluluğu taşır ve tüm özel mal varlığı ile sorumluluğu taşır.
  • Bu şirket türü, örneğin kişisel olarak sorumluluk taşımak istemeyen aile bireyleri için uygun olabilir.

Sorumluluk

Komandite ortak (kişisel sorumluluk taşıyan ortak), şirketin borçlarını tek başına üstlenir. Komanditer ise şirkete olan katılımı kadar sorumluluk taşır. Şirkete katılım payı olduğu taktirde kişisel olarak sorumluluk taşımaz.

Kaynak: Federal Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı

Limited Şirket (GmbH)

Limited Şirket (GmbH)

Almanya’daki Türkler tarafından kurulan yaklaşık her 10 firmadan biri, Almanca kısaltmasıyla GmbH yani limited şirket statüsü taşıyor. Tüzel kişiliğe sahip bu işletmelerin toplumdaki itibarı yüksek olduğu için, Türkler girişimcilerin şahıs şirketlerinden sonra en çok tercih ettiği işletme statüsü olma özelliğine sahip.

Açılımı „Gesellschaft mit beschränkter Haftung“ yani Türkçesiyle sınırlı sorumluluğa sahip şirket olan GmbH şirketleri, genel olarak Türkiye’deki limited şirket (ltd.) ile aynı sınıfa tabii tutulsa da bir takım yanlarıyla farklılıklar gösteriyor. Burada bir karşılaştırma yapmadan Almanya’daki ltd.‘ler hakkında belli başlı noktaları derlemek istiyoruz. GmbH’l

  • Ortakların malvarlığından bağımsız olarak kendisine ait sermayeye sahiptir.
  • Türkiye’deki limited şirketin aksine tek kişi ile de kurulabilir. 
  • Yabancı ülke vatandaşları tarafından özel bir izine gerek olmaksızın kurulabilir. Yabancılar  GmbH’lara ortak olmak için de özel bir izin almak zorunda değildir. 
  • Tüzel kişi sıfatıyla davacı ve davalı ehliyetine sahiptir.

GmbH kuran bir girişimcinin şirketi, gerçek GmbH sattüsüne geçinceya kadar, yani ticaret siciline kaydedilip onay alıncaya kadar iki aşamadan geçer.

  1. Vorgründungsgesellschaft (Şirket sözleşmesi öncesi ortaklık): Ortaklar, bağlayıcı niteliğe sahip bir şirket sözleşmesi yapıncaya kadar yaptıkları ticari işlemlerden -GmbH için olsun veya olmasın- şahıs olarak sorumludur.
  2. Vorgesellschaft (Kuruluş halindeki şirket): Ortaklar arasında noterce düzenlenmiş bir limited şirket sözleşmesinin yapılmasından sonra,  şirketin ticaret siciline kaydı yapılıncaya ve onaylanıncaya kadarki döneme verilen addır. Bu süreçte şirketiniz, ticaret unvanında yer alması gereken “kuruluş aşamasında“ ekiyle ticari faaliyet gösterebilir. Şirket henüz sicile tescil ettirilmediğinden dolayı, bu aşamada işlem yapan kişiler bütün malvarlığı ile şahsen ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Ortakların Sorumluluğu

GmbH, borçlarından tüm malvarlığı ile sorumludur. Ortakların sorumluluğu ise GmbH`nin isminden de anlaşıldığı gibi sınırlıdır. Kural olarak ortaklar, GmbH’nın borçlarından kişisel malvarlıklarıyla sorumlu tutulmazlar. Sermayenin kaybı durumunda da ortaklar sadece şirkete ödedikleri veya ödemeye mükellef oldukları sermaye payları oranında sorumlu tutulurlar.

Sermaye payının en az yarısı GmbH`nin kuruluşunda ödenmek zorundadır, iflas durumunda ortaklar eğer sermaye payının geri kalan kısmını ödememişlerse, ancak bu kısmından sorumlu tutulabilirler.

Şirket Sözleşmesi

Kommandit (Kommanditgesellschaft) ve Kollektif Şirketlerin (Offene Handelsgesellschaft) aksine GmbH`nin kuruluşu ancak yazılı bir sözleşme ile olur. Ayrıca şirket sözleşmesinin noterce düzenlenmiş olması gerekir.

Asgari Sermaye

Halk arasında mini GmbH veya 1-Euro GmbH olarak adlandırlan işletme şeklini gözardı edecek olursak, GmbH´nin kuruluş aşamasıdaki sermayesinin en az 25.000 Euro, her payın itibari değerinin ise en az 100 Euro olması gerekmektedir. GmbH’nın kuruluş sermayesi yükseldikçe, ticari ortakları ve banklar karşısındaki itibarı da artmaktadır. Şirketin ana sermayesinin zaman içinde arttılması mümkündür. 

Sermaye Payları (Mevduat)

Normal GmbH’larda sermaye payları mal olarak (ayni) veya nakdi olarak yatırılabilir. Nakit olarak yatırılması durumunda, ticaret siciline tescil zamanında, payların en az dörtte biri ve asgari ana sermayenin en az yarısı (12.500 Euro) ödenmiş olması gerekir. Ayni olarak yatırılması durumunda ise, sermaye payının tamamının bir kerede ödenmesi gerekmektedir. Ayni sermayenin değerinin tespiti Asliye Mahkemesi tarafından yapılır veya bir bilirkişi mahkeme tarafından bu tespitle ilgili görevlendirilir. Sonuç olarak, nakdi ödemenin daha kolay olduğu söylenebilir

Müdürler

Genel Kurul tarafından seçilen müdürler, şirketi dışarıya yönelik temsil etmekle görevlidir. Alman yasalarına göre yabancı ülke vatandaşlarının şirket müdürü olmasının önünde bir engel yoktur. Fakat  şirketin yönetimi ağırlıklı olarak Almanya’da gerçekleşecekse, bunun için kişinin bir ikametgah iznine (Aufenthaltserlaubnis) ihtiyacı vardır.

Noterce Belgeleme ve Ticaret Siciline Tescil

Şirket sözleşmesinin ve GmbH´nin ticaret siciline tescili için, yapılmış müracaatın noterce belgelenmesi gerekmektedir. Sözleşmenin hazırlanması ve şirketin tescili için notere müracaat durumunda bir avukatın yardımını talep etmeniz tavsiye edilir. GmbH´nin sicile tescili ile birlikte şirket hukuken kurulmuş olup şirket tüzel kişiliğe kavuşur.

Şirketin sicile tescil süreci, belgelerin noter tarafından görevli asliye mahkemesine gönderilmesinden sonra yaklaşık dört hafta sürer. Şirketin, ticaret siciline kaydedilmesinin yanı sıra, faaliyetinin belediye başkanlığı nezdinde (Bürgermeisteramt) kaydedilmesi gerekmektedir (Gewerbeanmeldung).

Kuruluş Masrafları

  • Şirket sözleşmesinin belgelenmesi: 168 Euro (§ 36 Abs. 2 KostO)
  • Müdürün atanması sözleşmesinin belgelenmesi: 168 Euro (§ 47 KostO)
  • Sicile kayıt başvurusunun taslağının yapılması ve tasdiki: 42 Euro (§§ 145 Abs. 1, 38 Abs. 2 Nr. 7 KostO)
  • Diğer masraflar
  • Yüzde 19 KDV (§ 151a KostO) 
  • Sicil kayıt ücreti: 100 Euro
  • Sicile kaydın ilanı: 100 Euro

Kaynak: Avukat Dr. Ali Yarayan

Mini GmbH (UG)

Mini GmbH (UG)

Genel olarak GmbH türü şirketler için geçerli olan yasalar mini GmbH tarzı şirketler için de geçerlidir. Tek önemli fark kuruluş sermayesi ile alakalıdır. Bu da şirketin kuruluş masraflarını önemli bir şekilde düşürmektedir.

Federal Parlamento, 26 Haziran 2008’de GmbH Kanununda büyük çaplı reformlar öngören “Gesetz zur Modernisierung des GmbH-Rechts und zur Bekämpfung von Missbräuchen (MoMiG)“ adlı yeni bir kanun çıkardı. Bu kanunla

  1. Mevcut GmbH yasasında asgari 100 Euro olarak düzenlenmis olan sermaye payını 1 Euroya indirilmiştir. 
  2. GmbH kurulurken şirketin sahip olması gereken asgari ana sermaye, 25.000 Euro‘dan 1 Euro’ya düşürülmüştür. Böylece,  kısa adı UG olan Almancasıyla „haftungsbeschränkte Unternehmergesellschaft“ kurulmasına olanak sunulmuştur. UG´lerde sermaye payları, ayın olarak ödenememektedir. Mini GmbH´da, yıllık net karın dörtte birinin yedek olarak bilançoya yazılması gerekmektedir. Bu yedekler 25.000 Euro´ya ulaştığı taktirde, firma UG (haftungsbeschränkt) ünvanıyla değil, GmbH ünvanıyla da ticari işlem yapabilir.

Kaynak: Avukat Dr. Ali Yarayan

GmbH & Co. KG

GmbH & Co. KG

Kimin için ve ne için geçerlidir?

Ek bir sermayeye ihtiyaç duyan tüccarlar veya şirket ortakları, kişisel sorumluluk almak istemedikleri zaman bu şirket türünü seçerler.

Özellikleri:

Sorumluluk sahibi tüzel kişiliğe sahip limited şirkettir.

Nasıl kurulur?

  • Bir veya bir kaç sorumlu ortak
  • Bir veya bir kaç sınırlı sorumlu ortak
  • Formsuz bir şirket sözleşmesi
  • Ticari sicil kaydı
  • Limited şirket için asgari bir özsermaye gerektirir.

Sorumluluk

Sorumlu ortak kişi, limited şirket gibi, tüm mal varlığıyla sorumluluk taşır.
Sonuç olarak GmbH & Co. KG aynı bir GmbH gibi sorumluluk taşır ve ek olarak komandit sermayesi sorumluluğa eklenir.

Kaynak: Federal Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı

Anonim Şirket (AG)

Anonim Şirket (AG)

Kimin için ve ne için geçerlidir?

Ek bir sermayeye ihtiyaç duyan şirketler için veya şirketini devretmek isteyenler için uygundur.

Nasıl kurulur?

  • Borsada işlem görmeyen anonim şirketler
  • Şirketin çalışanları, müşterileri veya mirasçıları hissedar olabilir
  • Girişimci tek başına hissedar veya yönetim kurulu olabilir
  • Yönetim kurulu karar verme hakkına sahiptir
  • Denetim kurulu kontrol hakkına sahiptir
  • Noterde hazırlanmış bir tüzük gerekir
  • Ticari sicil kaydı gerekir
  • Ana sermayesi asgari 50.000 Euro´dur

Sorumluluk

  • Girişimcinin sorumluluğu, şirketin sermayesiyle sınırlıdır
  • Yeni girişimciler tek başlarına küçük bir anonim şirket kurabilirler
  • Hisse dağıtarak şirketinize yeni ortaklar alabilirsiniz
  • İşletmede çalışan sayısı 500’ün altında olduğu müddetçe çalışanların yönetim kurulunda söz hakkı yoktur.

Kaynak: Federal Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı 

İŞTE BİLGİ E-Bülteni
Verbindungslinie

Güncel gelişmelerden haberdar olmak istiyorsanız lütfen E-bültenimize abone olun.

>
Bu internet sitesi internet çerezleri (cookies) kullanmaktadır. Daha fazla bilgi için buraya tıklayınız..
OK